Restez au courant de Bionews

Veganistisch ijsje

Magnum is zo’n beetje de dieselvrachtwagen onder de ijsjes. Gezond is hij niet met 244 calorieën en met die duurzaamheid valt het ook tegen. In de Magnum Vegan zit echter chocola zonder melk. Het roomijs is gemaakt van kokosolie en erwtenpuree. Maar met 234 calorieën doet hij amper onder voor de gewone Magnum.

De hoeveelheid suiker in beide varianten is min of meer gelijk. Dat is ook te zien op de ingrediëntenlijst van de Magnum Vegan, waar het na water op de tweede plek staat. De suiker komt van suikerbieten uit Europa, waarvoor de Sustainable Agriculture Code van Unilever geldt. Hoewel het biologische keurmerk beschikbaar is, voert Unilever dat niet.

De chocoladelaag vormt 33 procent van de plantaardige Magnum. De cacao en cacaoboter zijn gecertificeerd met het Rainforest Alliance keurmerk. Volgens voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal is dat een topkeurmerk, met strenge sociale en milieueisen en strikte controle op de naleving daarvan.

Certificering is geen garantie

Heske Verburg, directeur van Solidaridad Europa, zegt dat er ondanks certificering nooit garanties zijn dat gedwongen arbeid en kinderarbeid – die veel voorkomen in de cacaosector – niet plaatsvinden. “Juist deze onderwerpen zijn moeilijk te controleren met audits.”

Ze verwijst naar de Cacao Barometer van 2018, waarin staat dat geen van de bestaande certificeringen voor cacao op dit moment genoeg doet om een leefbaar inkomen te garanderen, kinderarbeid terug te dringen en de milieu-impact van cacaoproductie te verminderen. Bovendien heeft de concurrentie tussen keurmerken geleid tot calculerend gedrag van bedrijven, die de goedkoopste certificering zoeken.

Unilever laat weten dat Magnum het eerste ijsmerk was dat in 2012 aankondigde om alleen maar gecertificeerde cacao te gebruiken. Rainforest Alliance is ook niet het goedkoopste keurmerk in deze sector.

Dan de grootste duurzaamheidsclaim, het vervangen van dierlijk eiwit door plantaardig eiwit. Dat kan duurzaam zijn, al is dat zonder aanvullende gegevens over het productieproces niet met zekerheid te zeggen, zegt Kirsten Palland van Milieu Centraal. “Voor de productie van melk is veel land en energie nodig, vooral voor het maken van veevoer. Melkkoeien stoten broeikasgassen uit via mest en scheten. De milieubelasting van plantaardige alternatieven is een stuk lager. Bij het gebruik van kokosolie kunnen ontbossing en werkomstandigheden daarentegen een rol spelen.”

De plantaardige caloriebom

Tiny van Boekel, hoogleraar levensmiddelentechnologie aan de Wageningen Universiteit, wil de plantaardige caloriebom niet meteen duurzaam noemen. “Simplificaties als ‘het is plantaardig dus duurzamer’ zijn ietwat achterhaald. Als koeien gras eten, zetten ze een voor mensen oneetbaar en laagwaardig gewas om in een hoogwaardig product. De methaan en mestemissies die dat oplevert, moeten worden afgezet tegen de productie en het transport van kokos en erwten.”

Atze Jan van der Goot, hoogleraar eiwitstructurering en duurzaamheid aan de Wageningen Universiteit, vindt dat kijken naar duurzame producten niet zoveel zin heeft, omdat ze onderdeel zijn van een voedingspatroon. Hij denkt wel dat het vervangen van (een deel van de) zuivel in ons dieet een stap in de duurzame richting is. “Veganistische ijsjes kunnen daaraan bijdragen.”

Het vervangen van melk en melkeiwit in roomijs is een technologisch hoogstandje, zeggen de experts. Hoe Unilever dat heeft gedaan, weten ze niet. Toch verschilt het proces om de Magnum Vegan te maken niet van dat van de ‘gewone’ Magnum, zegt woordvoerder Freek Bracke. “Het enige wat we doen, is de melk vervangen door erwteneiwit.”

Van Boekel verwacht dat er minstens evenveel bewerkingen nodig zijn als bij de Magnum op melkbasis. “De technologische problemen zitten waarschijnlijk vooral in de smaak, textuur en het mondgevoel. Dat krijg je niet zomaar door kokosolie en erwtenpuree te mengen.”

Verslavend

Op internet zijn de reacties lovend. De veganistische Magnum schijnt net zo te smaken als de melkvariant. Ben Witteman, hoogleraar voeding en darmgezondheid aan de Wageningen Universiteit, herkent dat. “Mijn dochter, al haar hele leven vegetariër, is erg enthousiast. Ze heeft met een paar mensen een proeverij gedaan en ze merkten geen verschil.”

Witteman is gematigd positief over het ijsje, vanuit de overweging dat mensen hun voedingspatroon nauwelijks aanpassen. “Door de samenstelling van het product te veranderen met behoud van de originele smaak en textuur kun je mensen voor de gek houden. Ze blijven dan kopen en eten wat ze al deden, met een lagere milieu-impact.”

Tegelijkertijd legitimeert Unilever zo wel een ongezond product. “Mensen denken misschien dat veganistische Magnums gezonder zijn, maar ze zijn gewoon verslavend en passen eigenlijk niet in een gezond voedingspatroon.”

Van der Goot: “Consumenten kopen een Magnum om zichzelf te verwennen. Dat kan gezond zijn, als ze het bij af en toe laten.” En dat is precies het lastige.

Bron: www.trouw.nl

 

Noot van de redactie van BioForum Vlaanderen:

  • De cacao en cacaoboter (33% van het ijsje zijn gecertificeerd onder Rain forest alliance, maar dit biedt voor het leefmilieu bijlange niet dezelfde garanties als het biolabel: de meest schadelijke pesticiden zijn niet toegelaten, maar kunstmest, minder schadelijke pesticiden, additieven ... zijn wel toegelaten onder dit Rainforest- label. Het Rainforest-label garandeert wel betere werkomstandigheden. Bio is een milieulabel, dat vaak gecombineerd wordt met het fair trade-label voor de beste garanties.
  • Unilever kiest er bewust voor om zich niet biologisch te laten certificeren, dus voor ingrediënten als kokosolie en erwtenpuree waarmee het roomijs is gemaakt gelden deze Rainforest- garanties niet. Voor de suiker heeft Unilever bewust niet gekozen voor het biologisch keurmerk, hoewel dat beschikbaar is.